Xəstəlik nədir?
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına görə hamilə olmayan böyük qadınlarda hemoqlobinin 12 q/dl-dən, kişilərdə 13 q/dl-dən aşağı olması anemiya sayılır.
Əlamətləri
Yorğunluq, halsızlıq, başgicəllənmə, ürəkdöyünmə, nəfəs darlığı, solğunluq, saç tökülməsi, dırnaqların kövrəkliyi. Dəmir çatışmazlığında ağız kənarlarında çatlar (angulyar stomatit) və pika ola bilər. Pika yeyilməyən maddələrə (buz, torpaq və s.) qarşı istəkdir.
Səbəblər
Menstrual qan itkisi, mədə-bağırsaq qanaxmaları, qida ilə az dəmir qəbulu, sorulmanın pozulması (çölyak xəstəliyi, H. pylori, mədə əməliyyatları), hamiləlik; B12 çatışmazlığı (vegetarian qidalanma, atrofik qastrit, bəzi dərmanlar); xroniki iltihab və böyrək xəstəlikləri; talassemiya daşıyıcılığı kimi irsi vəziyyətlər.
Diaqnostika Ümumi məlumat
Ümumi qan analizi və eritrosit göstəriciləri, ferritin, dəmir və dəmir bağlama qabiliyyəti, B12, fol turşusu, retikulositlər. Göstərişə görə hemoqlobin elektroforezi və qanaxma mənbəyinin axtarışı (nəcisdə gizli qan, endoskopiya və s.).
Müalicə prinsipləri Ümumi məlumat
Səbəbin aradan qaldırılması; dəmir çatışmazlığında ağızdan və ya lazım olduqda venadaxili dəmir preparatları. Dozanı, qəbul rejimini və müddəti həkim müəyyən edir. Dəmir anbarlarının dolması həftələr, bəzən aylar çəkir. Ferritin gözlənildiyi kimi yüksəlmirsə, səbəb araşdırılır. Ətraflı: Dəmir içirəm, ferritin niyə qalxmır?
Talassemiya daşıyıcılığında da kiçik eritrositlər olur. Belə halda dəmir çatışmazlığı yoxdursa, dəmir preparatı fayda vermir və lazımsızdır. Ona görə analizsiz dəmir qəbulu tövsiyə olunmur.
Dr. Günay Süleymanlının bu sahədəki təsdiqlənmiş fəaliyyəti
- Kataloq profilində «Anemiya (qan azlığı)», «Qanaxma pozğunluqları» və «Miyeloproliferativ xəstəliklər» maraq sahəsi kimi göstərilib. Universal Hospitalın elanında anemiyalar həkimin müayinə və müalicə istiqamətləri arasındadır.
- Tədris: tibb tələbələri ilə «Anemiyanın növləri, klinik əlamətləri və diaqnostik yanaşmalar» görüşü (UMDC); həkimlər üçün «Anemiyaya yanaşma» onlayn vebinarı (13.06.2026).
- Paylaşım və videoları: anemiyanın ciddiliyi, ferritin, pika sindromu, angulyar stomatit; «Anemiya, yəni qan azlığı nədir?» (YouTube, 23.04.2026).
- Hematologiya-onkologiya: konyunktival limfoma üzrə konqres tezisinin həmmüəllifidir (2024); EHOC 2025 və 12. SOHO Türkiye görüşündə iştirak edib.
Həkimin bu mövzuda videosu
Suallar
Ferritin normaldırsa, dəmir çatışmazlığı ola bilərmi?
Ola bilər. Ferritin iltihab zamanı yüksələ bilər, ona görə nəticə digər göstəricilərlə birlikdə şərh olunur.
Dəmir preparatını nə qədər içmək lazımdır?
Hemoqlobin normallaşandan sonra da anbarlar dolana qədər bir müddət davam etdirilir. Müddəti həkim nəzarət analizlərinə görə müəyyən edir.
Buz yemək istəyi nəyin əlamətidir?
Dəmir çatışmazlığının əlaməti ola bilər (pika). Analiz lazımdır.